FedEx logosuna hər gün milyonlarla insan baxır, amma çoxu «E» ilə «x» arasındakı oxu görmür. Bir dəfə gördükdən sonra isə heç vaxt unutmur.
Bu məqalədə dünyanın ən tanınmış logolarının arxasındakı mənaları, haqqında yanlış məlumat yayılan iki məşhur nümunəni və bu dizaynlardan öz brendiniz üçün çıxara biləcəyiniz dərsləri topladım. Brendin ümumi məntiqi ilə tanış deyilsinizsə, əvvəlcə Brendinq nədir məqaləmə baxın.
Logonun mənası niyə vacibdir?
Logo sadəcə bəzək deyil — brendin ən sıx sıxılmış formasıdır. Yaxşı logo bir baxışda tanınır, kiçik ölçüdə oxunur və şirkətin nə etdiyinə dair işarə verir.
Gizli mesaj daşıyan logoların gücü isə başqa yerdədir: insan mənanı özü kəşf edəndə onu yadda saxlayır və başqalarına danışır. Bu, pulsuz reklam deməkdir.
Gizli mesaj daşıyan məşhur logolar
FedEx — mənfi boşluqdakı ox

«E» və «x» hərflərinin arasında irəliyə yönəlmiş ağ ox gizlənib. Ox sürət və dəqiqlik mesajını daşıyır — yük daşıma şirkəti üçün tam yerində. Bu, mənfi boşluğun dizayn tarixində ən çox nümunə göstərilən istifadəsidir.
Amazon — a-dan z-yə

Logodakı narıncı ox «a» hərfindən «z» hərfinə uzanır: Amazon-da A-dan Z-yə hər şey var. Eyni zamanda ox gülümsəyən ağız formasındadır — məmnun müştəri işarəsi. Bir elementdə iki mesaj.
Toyota — üç ellips

Bir-birinin içindən keçən iki ellips müştərinin və məhsulun «ürəyini», onları əhatə edən üçüncü ellips isə texnoloji inkişaf və imkanları simvollaşdırır. Diqqətlə baxsanız, ellipslərin içində T-O-Y-O-T-A hərflərinin hamısını tapa bilərsiniz.
Baskin-Robbins — çəhrayı rəqəm

«BR» hərflərinin çəhrayı hissələri birləşəndə 31 rəqəmi alınır — şirkətin məşhur «ayın hər günü bir dondurma dadı» vədi. Rəqəm hərfin içinə gizlədilib, ayrıca element kimi əlavə olunmayıb.
Hyundai — əl sıxma

Oval içindəki «H» sadəcə hərf deyil — bir-birinin əlini sıxan iki insanın stilizə olunmuş təsviridir. Biri şirkəti, digəri müştərini təmsil edir.
Toblerone — dağdakı ayı

Logodakı Matterhorn dağının içində ayaq üstə duran ayı siluetini görmək olar. Səbəb: şirkətin yarandığı İsveçrənin Bern şəhərinin simvolu ayıdır.
Carrefour — iki ox arasındakı C

Mavi və qırmızı oxların arasındakı ağ boşluq «C» hərfini əmələ gətirir. Fransız dilində carrefour «yol ayrıcı» deməkdir — oxlar da elə bunu göstərir.
Audi — dörd halqa

Dörd halqa dörd avtomobil şirkətinin — Audi, DKW, Horch və Wanderer — Auto Union adı altında birləşməsini simvollaşdırır. Yəni logo tarixi bir hadisənin qeydidir.
Mercedes-Benz — üçbucaqlı ulduz

Ulduzun üç ucu quru, dəniz və hava nəqliyyatının mühərrikləşdirilməsi iddiasını bildirir. Şirkət yalnız avtomobil yox, hər üç mühitdə hərəkət hədəfləyirdi.
Nike — qanad

Məşhur «swoosh» yunan qələbə ilahəsi Nike-ın qanadını təmsil edir. Logonu 1971-ci ildə tələbə Carolyn Davidson cəmi 35 dollara hazırlamışdı — tarixin ən gəlirli dizayn sifarişlərindən biri.
Vodafone — dırnaq işarəsi

Qırmızı dairənin içindəki forma sitat dırnağıdır — danışıq simvolu. Telekommunikasiya şirkəti üçün birbaşa və sadə mesaj.
LG — gülən üz

Dairənin içindəki «L» burun, «G» isə üzün konturudur. Şirkətin şüarı da elə buna uyğundur: «Life’s Good».
Beats — qulaqlıqdakı baş

Qırmızı dairə insan başını, içindəki «b» hərfi isə qulaqlığı təmsil edir. Yəni logo məhsulun istifadə anını göstərir.
Wikipedia — yarımçıq kürə

Puzzle parçalarından qurulan kürə qəsdən tamamlanmamış qoyulub: bilik heç vaxt bitmir və həmişə əlavə ediləsi bir şey qalır.
Nestlé — quş yuvası

Logodakı yuva həm qurucunun soyadının mənasıdır (alman dilində Nestlé «kiçik yuva»), həm də ailə gerbindən gəlir. Qidalanma və qayğı mesajı ilə birbaşa uyğunlaşır.
Haqqında yanlış məlumat yayılan logolar
İnternetdə logolar haqqında çox sayda uydurma izah dolaşır. İki ən məşhur nümunəni dəqiqləşdirək.
Apple — dişlənmiş alma

Geniş yayılmış iddiaya görə dişlənmiş alma Alan Turing-in ölümünə işarədir. Bu doğru deyil.
Logonu hazırlayan dizayner Rob Janoff səbəbi dəfələrlə izah edib: dişləmə kiçik ölçüdə almanın albalıdan fərqlənməsi üçün əlavə olunub. Yəni tamamilə praktiki bir həll idi.
BMW — «təyyarə pərri»

Mavi-ağ dairələrin fırlanan təyyarə pərrini təmsil etdiyi deyilir. Əslində isə logo Rapp Motorenwerke şirkətinin nişanından və Bavariya bayrağının mavi-ağ rənglərindən yaranıb.
Pər bənzətməsi logonun yaranmasından illər sonra, 1929-cu ildə bir reklamda ortaya çıxıb və sonradan «əsl məna» kimi qəbul edilib.
Bu iki nümunə marketinq üçün maraqlı bir dərs verir: insanlar brendlər haqqında hekayə uydurur və o hekayəni yayır. Bəzən bu, brendin xeyrinə işləyir.
Bu logolardan öyrəniləcək 5 dərs
- Sadəlik tanınma deməkdir. Sadalanan logoların hamısını yaddaşdan kağıza çəkmək olar
- Məna gizli olsun, zorla göstərilməsin. Kəşf etmə hissi yaddaqalanlığı artırır
- Mənfi boşluq da dizayn elementidir. FedEx və Carrefour bunun üzərində qurulub
- Logo biznesin mahiyyətinə işarə etsin. Vodafone-un dırnağı, Beats-in qulaqlığı
- Hekayə logonu gücləndirir. Nike-ın 35 dollarlıq hekayəsi logonun özü qədər tanınır
Öz logonuzu hazırlayarkən nələrə diqqət etməli?
Kiçik ölçüdə yoxlayın
Logo ən çox profil şəkli ölçüsündə görünür. Dizaynı 32×32 piksel ölçüsünə salıb baxın — oxunmursa, sadələşdirmək lazımdır.
Ağ-qara versiyanı hazırlayın
Rəng olmadan işləməyən logo zəif logodur. Çap, faks, möhür, bir rəngli fon — hamısında eyni dərəcədə aydın görünməlidir.
Trenddən uzaq durun
Qradiyent, kölgə və modaya uyğun şriftlər 2-3 ilə köhnəlir. Yuxarıdakı logoların əksəriyyəti onilliklərdir demək olar dəyişməyib.
Rəng seçimini təsadüfə buraxmayın
Rənglər qərar verməyə birbaşa təsir edir. Bu mexanizmin necə işlədiyini neyromarketinq məqaləsində izah etmişəm.
Rəqiblərə baxın
Eyni sahədə hamı mavi işlədirsə, mavi seçmək sizi görünməz edir. Rəqib analizi logo mərhələsində də aparılmalıdır.
Logo brendin yalnız görünən hissəsidir. Arxasında mövqeləndirmə, ton və vəd dayanmalıdır — bunları sistemli qurmaq istəyirsinizsə Rəqəmsal Marketinq Kursuma baxa bilərsiniz.
Logolar haqqında verilən suallar
Logoda mütləq gizli məna olmalıdırmı?
Xeyr. Coca-Cola və IBM kimi dünyanın ən güclü logolarında gizli element yoxdur. Gizli məna üstünlükdür, şərt deyil. Tanınma və sadəlik daha vacibdir.
Logo nə qədər tez-tez dəyişdirilməlidir?
Mümkün qədər az. Logo dəyişikliyi toplanmış tanınmanı sıfırlayır. Böyük brendlər adətən tam dəyişiklik əvəzinə kiçik sadələşdirmələr aparır.
Logonu özüm hazırlaya bilərəmmi?
Başlanğıc mərhələdə bəli — Canva kimi alətlər sadə və təmiz nəticə verir. Brend böyüyəndə peşəkar dizayner cəlb etmək məntiqlidir, çünki o zaman logo bütün materiallarda işləməlidir.
Hansı fayl formatında saxlamaq lazımdır?
Mütləq vektor formatında (SVG və ya AI). Vektor istənilən ölçüdə keyfiyyət itirmir. PNG yalnız veb üçün, şəffaf fonla saxlanılır.
Logo ilə brend eyni şeydirmi?
Xeyr. Logo nişandır, brend isə insanların sizin haqqınızda düşündükləridir. Pis xidmət göstərən şirkətin gözəl logosu heç nəyi xilas etmir.
Bu mövzuda kömək lazımdır?
Kurslarıma baxın və ya birbaşa mənə yazın — layihənizi birlikdə nəzərdən keçirək.